Na tropach historii

„Pick-up - amerykański sposób na samochód”

(pomysł rodem z Ameryki)

Ameryce zawdzięczamy jeep-a, station wagon, krążowniki szos, auta salonki, szkolne autobusy, wielkie pociągi drogowe, autobusy międzystanowe i pickup-a, pojazdy tak charakterystyczne dla tego kraju.

Pick-up czytaj pikap – car (z ang.) – lekki samochód półciężarowy. Pomysł jeszcze w latach dwudziestych zrodziło samo życie. Farmerom, małym przedsiębiorcom, rzemieślnikom potrzebny był mały, tani samochód ciężarowy. Tani dla producenta oznaczało wykonany (przerobiony) na bazie seryjnego samochodu osobowego. Pierwsze próby takiego samochodu były wykonane już na kultowym Fordzie T.

Nazwa pickup na dobre zadomowiła się w słownictwie motoryzacyjnym w latach 30-tych, kiedy to nagle wielu amerykańskich producentów zaczęło oferować takie samochody wśród nich byli oczywiście Ford, Chevrolet i Chrysler oraz dziesiątki innych firm. Pierwsze pickupy były wykonane z przerobionych samochodów osobowych, „obcięte” tuż za kabiną nadwozie z zabudowaną metalową lub drewnianą skrzynią, z błotnikami wew. lub zew. skrzyni, zew. błotniki dawały lepszy i wygodniejszy załadunek. Pickup w opinii amerykańskich farmerów zastąpił konia z wozem.

Samochody te zaczęto z czasem ulepszać zastosowując mocniejsze silniki i ramy, auto było wykorzystywane często w trudnym terenie. Pickup stał się typowym obrazkiem amerykańskiej wsi i miasteczek, autem uniwersalnym oferowanym przez niemal wszystkie firmy, w wersjach nawet jako mały ciągnik siodłowy. Prawdziwy boom tych samochodów nastąpił w latach 40 i 50-tych w USA. Podobne konstrukcje samochodów zaczęto produkować w Europie, ale tych aut nie nazywano pickup, lecz półciężarówkami lub po prostu ciężarówkami.

Na bazie tych samochodów powstawały kryte małe furgony, auta dla małego biznesu, karetki pogotowia, ambulanse pocztowe, różne samochody dyspozycyjne itp. Dalsza ewolucja użytkowego nadwozia zaowocowała samochodem osobowym typu kombi (później van), różnie nazywanych przez producentów w różnych krajach np.: station wagon (USA), break (Citroen), model T (Mercedes-Benz), wariant (VW), giardiniera (Włochy), combi (ogólnie) itd.

Po nadwoziach typu kombi nastały czasy vana, większego samochodu użytkowego. Pickup stał się dla Amerykanów często drugim, a nawet trzecim autem w rodzinie, powstawały fan cluby tych samochodów, auta były oferowane w luksusowych wersjach, niektóre poddano liftingowi, stały się obiektem kultu, jak to bywa w Ameryce utworzono ligę wyścigów pickup-ów, konkursy na najbardziej oryginalny pojazd, elegancję i pomysłowość. Bardzo ładne pickupy produkowano w USA w latach 70/80-tych na bazie amerykańskich krążowników, profil nadwozia patrząc z boku przypominał raczej wielkie coupe, a nie pickupa!, stylistyka godna podziwu, także stosowana w konstrukcjach japońskich.

W Polsce protoplastem takiego samochodu była przed wojną półciężarówka oparta na Polskim Fiacie 508, rasowym pickupem także z oficjalnej nazwy była Warszawa 223/224 pickup z lat 60/70-tych, dzisiaj model ten jest poszukiwany przez kolekcjonerów. Także udaną była wersja pickup Polskiego Fiata 125p, a potem produkowany w różnych wersjach Polonez Truck, także z nazwy pickup. Dzisiejsze najlepsze opracowania pickupów nie wiele mają wspólnego z typowym osobowym seryjnym autem bazowym, są to odrębne konstrukcje, auta wielkie i silne o ponad standardowym wykonaniu, często z napędem na cztery koła, celują w tym nadal konstrukcje amerykańskie oraz od pewnego czasu japońskie i koreańskie.

Dla kolekcjonerów tych aut dobrym rynkiem jest Kuba gdzie jeździ jeszcze wiele kultowych amerykańskich pickupów. Auta te są niezmiernie popularne w krajach Ameryki Południowej w Azji i Afryce. Do klasyki tematu należą współczesne znane serie amerykańskie: Chevrolet C/K, S 10, K 3500, Ford Ranger, F 150, Dodge Ram 2500, Dakota, czy amerykańska Toyota Tundra. W Polsce popularne są: Nissan pickup 2,5 4 WD, Toyota HiLux, Mitsubishi L 200, Opel Campo i Fiat Strada. Pooglądajmy fotografie tych samochodów, różne firmy, modele, klimaty, swoista historia i ewolucja tego samochodu, który ciągle ma przed sobą przyszłość!

Edward Poskier

Foto: Edward Poskier (10) oraz World Net Photo

Artykuł dedykuję Ewie Matuszak z Gdańska wielkiej miłośniczce pick-upów (autor).